Kunt u uw lijfrente gebruiken om eerder te stoppen met werken?
Veel mensen bouwen via een lijfrente vermogen op als aanvullende oudedagsvoorziening. Wanneer u overweegt eerder te stoppen met werken, kan de vraag ontstaan of dit opgebouwde lijfrentekapitaal kan worden gebruikt om de periode tot uw pensioen of AOW te overbruggen.
Omdat een lijfrente fiscaal bedoeld is als inkomensvoorziening voor later, gelden er regels voor het moment waarop een uitkering mag ingaan en voor de vorm van de uitkering. In dit artikel leggen we uit wanneer een lijfrente eerder kan ingaan, welke fiscale voorwaarden daarbij gelden en welke mogelijkheden er zijn om de periode tot de AOW-leeftijd te overbruggen.
Oude en nieuwe fiscale regimes voor lijfrente
Een lijfrente is een fiscale oudedagsvoorziening waarbij u tijdens de opbouwfase kapitaal opbouwt dat later wordt omgezet in een periodieke uitkering. Deze uitkering dient als aanvulling op het inkomen na pensionering. De opbouw kan plaatsvinden via een lijfrenteverzekering of via een bancaire lijfrenterekening (banksparen).
De fiscale regels rondom lijfrentes zijn in de loop der jaren meerdere keren aangepast. Daardoor kunnen oudere lijfrentes onder andere regels vallen dan nieuwere regelingen.
In hoofdlijnen kan onderscheid worden gemaakt tussen twee fiscale regimes voor lijfrentes:
- Regime pre-Brede Herwaardering (pre-BHW) – ook wel het oud regime genoemd – voor lijfrentes die zijn afgesloten tot 1992.
- Nieuw regime lijfrentes – voor lijfrentes die vallen onder de Brede Herwaardering (1992–2001) en de Wet inkomstenbelasting 2001.
Welke regels voor uw lijfrente gelden, hangt vooral af van het fiscale regime en het moment waarop de premiebetaling is gestopt. Dat bepaalt ook wanneer een uitkering kan ingaan en op welke manier deze kan worden vormgegeven. In hoofdlijnen zijn er vijf manieren waarop een lijfrente-uitkering kan worden ingericht:
- Uitkeringsmoment en looptijd zelf bepalen (oud-regime)
- Uitkeren tot 65 jaar of de AOW-leeftijd
- Tijdelijk uitkeren vanaf 65 jaar
- Tijdelijke uitkeren vanaf de AOW-leeftijd
- Levenslang uitkeren
Hieronder lichten we deze verschillende uitkeringsmogelijkheden nader toe.
Uitkeringsmoment en looptijd zelf bepalen (oud-regime)
Dit is in bepaalde gevallen mogelijk wanneer uw lijfrente onder het zogenoemde oud-regime valt. Dit gaat om lijfrentes die zijn afgesloten vóór 16 januari 1992 (koopsompolissen) of vóór 16 oktober 1990 (premiebetalende polissen). Voorwaarde is dat voor deze lijfrentes na 31 december 2000 geen premies meer fiscaal zijn afgetrokken.
Voor deze oudere lijfrentes gelden doorgaans ruimere mogelijkheden dan voor nieuwere regelingen. Zo kan het kapitaal in veel gevallen worden omgezet in een tijdelijke uitkering waarbij de ingangsdatum, looptijd en einddatum relatief vrij kunnen worden gekozen.
Uitkeren tot 65 jaar of AOW
Heeft u geen oud-regime lijfrente, maar heeft u wel lijfrentepremies betaald vóór 1 januari 2006? Dan kan een overbruggingslijfrente in bepaalde situaties worden gebruikt om tijdelijk inkomen te creëren wanneer u eerder stopt met werken.
Een overbruggingslijfrente is bedoeld om inkomen te bieden in de periode tussen het moment waarop u stopt met werken en het kalenderjaar waarin u 65 jaar wordt of de AOW-leeftijd bereikt.
Voor deze regeling geldt een wettelijk maximum voor de jaarlijkse uitkering. In 2026 bedraagt dit maximum €63.288 bruto per jaar. Dit bedrag kan periodiek worden aangepast.
Of het volledige lijfrentekapitaal hiervoor kan worden gebruikt hangt af van het moment waarop de premiebetaling is gestopt:
- Premiebetaling gestopt vóór 1 januari 2006
In dat geval kan het volledige opgebouwde kapitaal meestal worden gebruikt om een overbruggingslijfrente aan te kopen. - Premiebetaling doorgegaan na 31 december 2005
Dan mag alleen het kapitaal dat tot en met 31 december 2005 is opgebouwd worden gebruikt voor een overbruggingslijfrente. Het kapitaal dat daarna is opgebouwd valt onder latere fiscale regels en kan niet voor deze regeling worden ingezet.
Tijdelijk uitkeren vanaf 65 jaar
Heeft u lijfrente onder het nieuwe regime waarvan de premiebetaling vóór 1 januari 2014 is gestopt, of waarvan een deel van het kapitaal vóór die datum is opgebouwd? Dan kan het in bepaalde situaties mogelijk zijn om een tijdelijke oudedagslijfrente aan te kopen.
Deze uitkering kan ingaan vanaf het kalenderjaar waarin u 65 jaar wordt en moet minimaal vijf jaar lopen. Voor de jaarlijkse uitkering geldt een wettelijk maximum. In 2026 bedraagt dit €27.192 bruto per jaar.
Ook hier geldt dat het moment waarop de premiebetaling is gestopt bepaalt welk deel van het kapitaal kan worden gebruikt:
- Premiebetaling gestopt vóór 1 januari 2014
Dan kan doorgaans het volledige kapitaal worden gebruikt voor een tijdelijke oudedagslijfrente. - Premiebetaling doorgegaan na 31 december 2013
In dat geval kan alleen het kapitaal dat tot en met 31 december 2013 is opgebouwd voor deze regeling worden gebruikt.
Voor mensen die vóór 2014 al lijfrentekapitaal hebben opgebouwd kan deze regeling een manier zijn om een beperkte aanvullende uitkering te ontvangen vóór of rond de AOW-leeftijd.
Tijdelijk uitkeren vanaf de AOW-leeftijd
Voor lijfrentekapitaal dat is opgebouwd met premies vanaf 1 januari 2014 gelden de huidige fiscale regels. Wanneer dit kapitaal wordt omgezet in een tijdelijke uitkering, mag deze niet eerder ingaan dan in het kalenderjaar waarin de AOW-gerechtigde leeftijd wordt bereikt.
De uitkering moet minimaal vijf jaar lopen en mag het wettelijke maximum niet overschrijden. In 2026 bedraagt dit maximum €27.192 bruto per jaar.
Omdat de uitkering pas rond de AOW-leeftijd kan starten, wordt dit type lijfrente in de praktijk meestal gebruikt als aanvulling op het inkomen na de AOW-leeftijd en minder vaak om een langere periode van vervroegd pensioen te financieren.
Levenslang uitkeren
Een andere mogelijkheid is om het opgebouwde lijfrentekapitaal om te zetten in een oudedagslijfrente. Daarbij ontvangt u een periodieke uitkering die kan worden ondergebracht bij een verzekeraar of bij een bank (bancaire lijfrente). De manier waarop de uitkering wordt vormgegeven verschilt per uitvoerder.
Bij een verzekeraar kan de lijfrente worden omgezet in een levenslange uitkering. De uitkering loopt dan door zolang u leeft.
Bij een bank (banksparen) geldt een minimale uitkeringsduur van 20 jaar vanaf de AOW-leeftijd. Wanneer de uitkering vóór de AOW-leeftijd start, moet de uitkeringsperiode minimaal 20 jaar plus het aantal jaren dat de uitkering eerder ingaat dan de AOW-leeftijd bedragen. Start de uitkering bijvoorbeeld drie jaar vóór de AOW-leeftijd, dan moet de uitkering minimaal 23 jaar lopen.
In de praktijk wordt een oudedagslijfrente daarom vooral gebruikt als aanvulling op het inkomen na de AOW-leeftijd.
Wat betekent dit voor eerder stoppen met werken?
Of u een lijfrente kunt gebruiken om eerder te stoppen met werken hangt vooral af van het fiscale regime van uw lijfrente en het moment waarop het kapitaal is opgebouwd.
De mate waarin een lijfrente kan bijdragen aan vervroegd pensioen verschilt daarom sterk per situatie. Naast het fiscale regime spelen ook factoren zoals de hoogte van het kapitaal, de gewenste ingangsdatum en de financiële overbrugging tot de AOW-leeftijd een rol.
Vrijblijvend adviesgesprek
Veel Nederlanders beschikken al over een lijfrenteverzekering of een bankspaarrekening voor hun pensioen. Naarmate uw plannen of persoonlijke situatie veranderen, kan het waardevol zijn om opnieuw te bekijken welke mogelijkheden uw bestaande lijfrente biedt.
In een vrijblijvend gesprek brengen wij samen met u in kaart:
- onder welk fiscaal regime uw lijfrente valt
- wanneer een uitkering kan ingaan
- en welke rol het kapitaal eventueel kan spelen bij eerder stoppen met werken.
Zo krijgt u inzicht in de mogelijkheden én de fiscale randvoorwaarden die daarbij gelden.
U kunt een afspraak maken via de afspraakknop op onze website, telefonisch via 072 – 303 48 25 of per e-mail via planning@advitas.nl.
