Onlangs verscheen er op onze website al een artikel over wat u met uw oude lijfrente kunt doen. In dit artikel staan we stil bij een ander veelvoorkomend product uit het verleden: de kapitaalverzekering.
Wat is het precies, waarom is het verstandig dit product periodiek te heroverwegen en welke mogelijkheden heeft u als u nog zo’n polis bezit?
Wat is een kapitaalverzekering?
Een kapitaalverzekering is een financieel product waarbij u gedurende de looptijd premie betaalt of eenmalig een koopsom stort. Op een vooraf afgesproken einddatum wordt een bedrag ineens uitgekeerd. De opbouw kan plaatsvinden via sparen of beleggen. Sommige polissen kennen garanties, zoals een gegarandeerd eindkapitaal, een minimumrendement of winstdeling.
Een kapitaalverzekering kan zijn verpand aan een hypotheek. In dat geval is de uitkering bedoeld om (een deel van) de hypotheek af te lossen. Fiscaal gaat het dan vaak om een Kapitaalverzekering Eigen Woning (KEW), waarbij de uitkering onder voorwaarden onbelast kan worden aangewend voor de eigen woning.
Is de kapitaalverzekering niet verpand en voldoet deze niet (meer) aan de voorwaarden voor fiscale vrijstelling, dan kan de waarde tijdens de looptijd meetellen in box 3.
Veel oudere kapitaalverzekeringen vallen echter onder overgangsrecht of specifieke vrijstellingen, waardoor de waarde tijdens de looptijd juist nÃet in box 3 wordt belast. Of een kapitaalverzekering in box 3 valt, hangt af van onder andere de afsluitdatum, de polisvoorwaarden en het gebruik in de praktijk. Dit maakt een individuele beoordeling belangrijk.
Verleden: vaak afgesloten voor aflossing hypotheek
Veel kapitaalverzekeringen zijn in het verleden afgesloten om later (een deel van) de hypotheek af te lossen. Dit had destijds twee voordelen:
- de hypotheekschuld bleef gedurende de looptijd hoog, waardoor optimaal gebruik werd gemaakt van de hypotheekrenteaftrek;
- tegelijk werd vermogen opgebouwd om de schuld op de einddatum af te lossen.
Bij het afsluiten werd vaak gerekend met optimistische rendementen. Illustraties van 8%, 10% of zelfs 12% waren geen uitzondering. In de praktijk bleken deze verwachtingen regelmatig niet haalbaar, mede door tegenvallende markten en relatief hoge kosten binnen oudere producten.
Tegenwoordig bestaan er transparantere en vaak goedkopere alternatieven, zoals bancaire oplossingen (banksparen/beleggen). Toch hebben veel mensen nog een kapitaalverzekering uit het verleden lopen. Dat maakt periodieke heroverweging des te belangrijker.
Uw mogelijkheden bij een lopende kapitaalverzekering
Heeft u een kapitaalverzekering die nog langere tijd loopt? Dan is het verstandig om af en toe te toetsen of deze nog aansluit bij uw persoonlijke situatie, doelen en risicobereidheid. Bij beleggingspolissen kan het gekozen profiel bijvoorbeeld niet meer passen bij uw levensfase. Ook kunnen kosten relatief hoog zijn of kan het rendement structureel achterblijven.
Daarnaast is het belangrijk om te kijken of uw polis (gedeeltelijke) garanties bevat, zoals:
- een gegarandeerd jaarlijks rendement;
- een gegarandeerd eindkapitaal;
- winstdeling op basis van resultaten van de verzekeraar.
Deze elementen zijn vaak doorslaggevend bij de vraag of het verstandig is de polis voort te zetten, aan te passen of te vergelijken met alternatieven, zoals een bancaire oplossing.
Let ook op de overlijdensdekking (ORV) die soms in de kapitaalverzekering is opgenomen. Bij premievrij maken, wijzigen of beëindigen van de polis kan deze dekking (deels) vervallen. Dat kan grote gevolgen hebben voor uw nabestaanden en verdient altijd expliciete aandacht.
Als de einddatum nadert
Naarmate de einddatum dichterbij komt, verschuift de focus van groei naar kapitaalbehoud. Hoe korter de resterende looptijd, hoe minder tijd er is om eventuele verliezen te herstellen. In de laatste jaren kan het daarom verstandig zijn het beleggingsrisico geleidelijk af te bouwen.
Afhankelijk van de polisvoorwaarden kunt u bijvoorbeeld:
- overstappen naar een minder risicovol fonds binnen de verzekering;
- of het opgebouwde vermogen (gedeeltelijk) veiligstellen.
Tegelijk is het verstandig om vooruit te kijken: heeft u het geld op de einddatum direct nodig, of wilt u het vermogen juist langer laten staan, bijvoorbeeld als aanvulling op uw pensioen? In dat laatste geval kan het zinvol zijn tijdig alternatieven te verkennen.
Wat gebeurt er bij de einddatum?
Op de einddatum stopt de kapitaalverzekering automatisch. Meestal ontvangt u ongeveer drie maanden vooraf bericht van de verzekeraar over de waarde en het uitkeringsproces. Het kapitaal wordt doorgaans in één keer uitgekeerd.
Omdat het meestal om een box 3-polis gaat, is de uitkering in de regel netto: u betaalt op dat moment geen inkomstenbelasting over het uitgekeerde bedrag.
Na uitkering kunt u het geld onder andere gebruiken voor:
- Verder opbouwen: sparen of beleggen via een bancaire oplossing. In sommige gevallen kunt u (een deel) storten in een lijfrenteproduct en mogelijk fiscaal voordeel benutten.
- (Extra) aflossen op uw hypotheek: dit kan uw maandlasten verlagen, rekening houdend met eventuele boetevrije aflossingsruimte.
- Vrij besteden of aanhouden op uw rekening: u behoudt maximale flexibiliteit.
Houd er rekening mee dat een eventuele overlijdensdekking vaak stopt bij uitkering van de polis. Wilt u nabestaanden ook daarna blijven beschermen, dan is het verstandig dit tijdig te regelen.
Laat uw kapitaalverzekering beoordelen door Advitas
Kapitaalverzekeringen kennen veel varianten, voorwaarden en aandachtspunten. Wat in de ene situatie logisch is, kan in een andere juist ongunstig uitpakken.
De adviseurs van Advitas zijn gespecialiseerd in levensverzekeringen, vermogensopbouw en hypotheekadvies. Wij kijken graag met u mee of uw kapitaalverzekering nog past bij uw huidige situatie en toekomstplannen. Denk aan vragen als: past het risico nog bij u, zijn de kosten redelijk en is dit nog een passende vorm van vermogensopbouw?
Dit kunnen wij vrijblijvend met u bespreken in een kort oriënterend gesprek.
Plan een vrijblijvend oriënterend gesprek
Wilt u weten of uw kapitaalverzekering nog aansluit bij uw persoonlijke situatie? Maak dan een vrijblijvende afspraak met een van onze online adviseurs. Dat kan eenvoudig via de afspraakknop, telefonisch via 072-303 48 25 of per e-mail via planning@advitas.nl.
Meer artikelen van onze experts
